રાજ્ય સરકાર દર વર્ષે જાહેર કરતી રજાની યાદીમાં જાહેર રજાઓ ઉપરાંત મરજીયાત રજાઓનો પણ સમાવેશ કરે છે, જેથી તહેવારો દરમિયાન કર્મચારીઓને સુવિધા મળી રહે. જ્યારે સતત રજાઓ વચ્ચે એક દિવસ કચેરી કાર્યરત રહેતી હોય, ત્યારે આવી મરજીયાત રજાઓ કર્મચારીઓ માટે રાહતરૂપ સાબિત થાય છે.
ગાંધીનગર: ગુજરાત સરકારના કર્મચારીઓ માટે તહેવારોની સિઝનમાં ફરી એકવાર આરામ અને આનંદનો અવસર આવ્યો છે. દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન સળંગ આઠ દિવસની રજા મળ્યા બાદ હવે નાતાલ પર્વને કારણે સરકારી કર્મચારીઓને ચાર દિવસનું મિની વેકેશન મળવાનું છે. માત્ર એક દિવસની રજા મુકવાથી કર્મચારીઓ સતત ચાર દિવસ સુધી ફરજમુક્ત રહી શકશે.
આવતીકાલે નાતાલ પર્વની રાજ્યવ્યાપી જાહેર રજા છે. તે ઉપરાંત 27 ડિસેમ્બરે ચોથા શનિવારની રજા આવે છે, જ્યારે 28 ડિસેમ્બર રવિવાર હોવાથી સરકારી કચેરીઓ રાબેતા મુજબ બંધ રહેશે. આ રીતે ગુરુવાર, શનિવાર અને રવિવારની રજાઓ તો પહેલેથી જ નક્કી છે, પરંતુ વચ્ચે આવતા શુક્રવારના દિવસે સરકાર દ્વારા મરજીયાત રજા જાહેર કરવામાં આવતા કર્મચારીઓને સળંગ ચાર દિવસની રજાનો લાભ મળશે.
રાજ્ય સરકાર દર વર્ષે જાહેર કરતી રજાની યાદીમાં જાહેર રજાઓ ઉપરાંત મરજીયાત રજાઓનો પણ સમાવેશ કરે છે, જેથી તહેવારો દરમિયાન કર્મચારીઓને સુવિધા મળી રહે. જ્યારે સતત રજાઓ વચ્ચે એક દિવસ કચેરી કાર્યરત રહેતી હોય, ત્યારે આવી મરજીયાત રજાઓ કર્મચારીઓ માટે રાહતરૂપ સાબિત થાય છે. આ વર્ષે 26 ડિસેમ્બરે મરજીયાત રજા જાહેર કરાતા નાતાલ પર્વ સાથે જોડાયેલું મિનિ વેકેશન શક્ય બન્યું છે.
આ રજાઓને કારણે રાજ્યના અનેક કર્મચારીઓ પરિવાર સાથે સમય વિતાવવાની, પ્રવાસ આયોજન કરવાની કે તહેવારની ઉજવણી શાંતિપૂર્વક કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. ખાસ કરીને વર્ષના અંતે આવી સળંગ રજાઓ મળવાથી માનસિક તાજગી અને કામકાજમાંથી થોડી રાહત મળે છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન પણ કર્મચારી સંગઠનોની રજૂઆત અને માંગને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકારે બે વધારાની રજાઓ જાહેર કરી હતી. તેના પરિણામે સરકારી કર્મચારીઓને દિવાળીમાં સળંગ આઠ દિવસની રજા મળી હતી, જેને કર્મચારીઓએ હર્ષભેર સ્વીકારી હતી. હવે દિવાળીના લગભગ બે મહિના બાદ ફરી એકવાર ચાર દિવસનું મીની વેકેશન મળતા કર્મચારીઓમાં સંતોષની લાગણી જોવા મળી રહી છે.
આ સિવાય નવા વર્ષની શરૂઆતમાં પણ સરકારી કર્મચારીઓને રજાનો વધુ એક અવસર મળશે. જાન્યુઆરી માસમાં 24, 25 અને 26 તારીખે અનુક્રમે જાહેર રજા, શનિવાર અને પ્રજાસત્તાક દિવસની રજાને કારણે ત્રણ દિવસનું સળંગ વેકેશન મળશે. આ રીતે વર્ષના અંત અને નવા વર્ષની શરૂઆતમાં સરકારી કર્મચારીઓ માટે રજાઓની શ્રેણી ચાલુ રહેશે.
રાજ્ય સરકાર દર વર્ષે સરેરાશ 10–12 મરજીયાત રજાઓ જાહેર કરે છે, જેનો મુખ્ય હેતુ તહેવારો દરમિયાન કાર્ય-જીવન સંતુલન (Work-Life Balance) સુધારવાનો છે. ખાસ કરીને જ્યારે બે જાહેર અથવા સાપ્તાહિક રજાઓ વચ્ચે માત્ર એક કાર્યદિવસ આવે છે, ત્યારે મરજીયાત રજા કર્મચારીઓ માટે ઉત્પાદકતા જાળવી રાખતાં માનસિક તણાવ ઘટાડવાનું સાધન બને છે. સરકારી આંકડાઓ અનુસાર, સતત રજાઓ બાદ કર્મચારીઓની કાર્યક્ષમતા અંદાજે 8–12% સુધી વધે છે.
આ ચાર દિવસની રજાને કારણે રાજ્યભરમાં પ્રવાસન ક્ષેત્રમાં પણ હલચલ જોવા મળી રહી છે. ટ્રાવેલ એજન્સીઓના અનુમાન મુજબ, આ સમયગાળા દરમિયાન 15–18% જેટલો ઘરેલુ પ્રવાસ વધારો થવાની શક્યતા છે. ઘણા કર્મચારીઓ પરિવાર સાથે સમય વિતાવવા, ધાર્મિક સ્થળોની મુલાકાત લેવા અથવા વર્ષના અંતે આરામ માટે આયોજન કરી રહ્યા છે.
આ અગાઉ દિવાળી દરમિયાન, કર્મચારી સંગઠનોની રજૂઆતને ધ્યાને લઈ રાજ્ય સરકારે 2 વધારાની રજાઓ જાહેર કરી હતી, જેના પરિણામે કુલ 8 દિવસનું (72 કલાકથી વધુ) સતત વેકેશન મળ્યું હતું. તે સમયે કર્મચારીઓના સંતોષ સ્તરમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હોવાનું આંતરિક સર્વેમાં સામે આવ્યું હતું.
આગામી સમયમાં પણ રજાઓની શ્રેણી ચાલુ રહેવાની છે. જાન્યુઆરી માસમાં 24 જાન્યુઆરી (જાહેર રજા), 25 જાન્યુઆરી (શનિવાર) અને 26 જાન્યુઆરી (પ્રજાસત્તાક દિવસ) મળીને 3 દિવસનું સળંગ વેકેશન બનાવે છે. આ રીતે, વર્ષના અંતિમ 40 દિવસોમાં સરકારી કર્મચારીઓને કુલ મળીને અંદાજે 15–18 રજાઓ મળી રહી છે, જે વાર્ષિક રજાના કુલ દિવસોમાં નોંધપાત્ર ભાગ ગણાય છે.
સમગ્ર રીતે જોવામાં આવે તો, રાજ્ય સરકારની આ રજા નીતિ કર્મચારીઓના મનોબળ, આરોગ્ય અને કાર્યક્ષમતામાં સુધારો લાવવાની દિશામાં અસરકારક સાબિત થઈ રહી છે, અને તેના પરિણામે પ્રશાસનિક કાર્યક્ષમતામાં લાંબા ગાળે સકારાત્મક અસર જોવા મળી શકે છે.
